Van twijfel naar helderheid
Worstel je met het maken van loopbaankeuzes?
Ontdek waarom keuzes maken zo moeilijk voelt en hoe je stap voor stap helderheid krijgt over wat jij echt wilt in je werk.
Praktische tips en herkenbare voorbeelden.
Inhoud
Waarom keuzes maken zo moeilijk voelt
‘Wat zou je willen?‘, vraagt mijn coach me jaren geleden.
Ik zit tegenover haar, in die kleine vergaderruimte van de tijdelijke locatie van mijn toenmalige werk. Ik weet vooral wat ik níet meer wil. Ik wil niet meer naar die vergaderingen waar ik me nutteloos voel. Ik wil niet meer dat knagend gevoel in mijn buik op zondagavond. Ik wil niet meer functioneren zonder te leven.
Wat ik wel wil? Eigenlijk weet ik het wel, maar durf ik het niet.
Herken je dat?
Misschien zit jij ook al maanden, misschien wel jaren te twijfelen. Over je baan, je carrière, je toekomst. Je weet dat je iets wilt én moet veranderen, maar je weet niet wat. Of je weet wel wat, zoals ik, maar durft de stap niet te zetten.
En ondertussen blijf je hangen. In een baan die niet past. In een organisatie of functie waar je niet meer thuishoort. In een leven dat niet het jouwe voelt.
Waarom is dat? Waarom is keuzes maken zo moeilijk?
Laat me je meenemen.
De angst voor de verkeerde keuze
De belangrijkste reden waarom we niet kiezen, is angst. Angst voor wat er mis kan gaan.
Wat als … ik de verkeerde keuze maak?
Wat als … het nieuwe werk ook niet bevalt?
Wat als … ik spijt krijg?
Wat als … ik financieel in de problemen kom?
Wat als … mensen het raar vinden?
Die ‘wat als’ gedachten komen vanuit een rijke fantasie over alles wat fout zou kunnen gaan. Soms gebaseerd op directe ervaringen uit het verleden. Soms uit een diepgewortelde onzekerheid.
En die angst verlamt je. Want zolang je niet kiest, kan het ook niet misgaan. Toch?
Maar weet je: niet kiezen is ook een keuze. Het is de keuze om te blijven waar je bent. Om door te gaan met iets dat niet werkt. Om de grip op jezelf steeds verder kwijt te raken.
Ik zie het keer op keer bij mijn coachees. Slimme, capabele en absoluut verantwoordelijke mensen die vastzitten in hun gedachten. Die alle scenario’s uitdenken, alle risico’s afwegen, maar moeite hebben om de stap zetten.
En ondertussen worden ze steeds ongelukkiger.
Want stilstand is niet neutraal. Stilstand is achteruitgang. Lees hier over de 3 redenen waarom jij stilstaat in je ontwikkeling.
Wat wil ik eigenlijk? De vraag die alles blokkeert
‘Wat wil je?‘
Zo’n simpele vraag. En toch zo moeilijk te beantwoorden.
Waarom?
Omdat we jarenlang hebben geleefd volgens wat anderen van ons verwachtten. Onze ouders, onze leraren, onze werkgevers, de maatschappij. We hebben keuzes gemaakt die logisch leken, verstandig waren, veilig voelden.
En ergens onderweg zijn we de verbinding met onszelf kwijtgeraakt.
We weten wat we zouden moeten willen. Volgens anderen. Maar niet wat we écht zelf willen.
Ik heb twintig jaar bij de gemeente gewerkt. Een vaste baan, goed salaris, mooi pensioen. Heel lang heb ik alle kansen gehad en heb ik een mooie persoonlijke ontwikkeling doorgemaakt. Daar was alle ruimte voor. Ik ben daar ook heel dankbaar voor. Maar de laatste jaren dat ik daar werkte, werden er steeds vaker dingen van mij verwacht die niet bij mij pasten. Langzaam begon het te schuren. Van buitenaf zag het er nog steeds perfect uit. Maar van binnen voelde het steeds leger. Ik begon de uren op de dag af te tellen.
Ik besefte mij dat dit het niet meer was.
En dat is vaak de eerste stap: weten wat je NIET wilt. Dat is niet zwak of onduidelijk. Achteraf gezien was dat het begin van helderheid.
Want als je weet wat je niet wilt, kun je op zoek naar wat je wel wilt.
Ik wilde bijvoorbeeld al heel lang meer doen met Loopbaanbegeleiding. Eén op één mensen verder helpen in hun loopbaan werd steeds meer mijn droom. Ik wist alleen niet hoe en ik durfde de knoop niet door te hakken. Want ik wist wel dat er binnen mijn organisatie geen ruimte voor was. Het werd (onterecht) gezien als luxe. Lees meer over waarom ik vind dat loopbaancoaching juist geen luxe is.
Moet je ontslag nemen of kun je ook blijven?
Een vraag die ik vaak krijg: moet ik ontslag nemen of kan ik binnen mijn huidige organisatie ook iets anders?
Het antwoord: dat hangt ervan af.
Soms ligt het probleem niet bij de organisatie, maar bij je functie of rol. Of bij je team. Of bij je leidinggevende. Dan kun je intern een stap maken die alles verandert.
Soms ligt het probleem bij de cultuur, de waarden, de manier van werken van de hele organisatie. Dan kun je intern nog zo veel veranderen, het zal niet genoeg zijn.
Bij mij voelde ik intern geen ruimte voor de functie die ik beoogde.
Hoe weet je wat bij jou speelt?
Stel jezelf deze vragen:
1. Als ik in een andere functie of rol zou zitten binnen deze organisatie, zou ik dan gelukkig zijn?
Denk aan een functie die echt bij je past. Kun je je voorstellen dat je daar met plezier werkt? Of voelt zelfs dat idee zwaar?
2. Herken ik mezelf nog in de waarden van deze organisatie?
Wat vindt jouw werkgever belangrijk? En vind jij dat ook belangrijk? Of botst het met wat jij waardevol vindt?
3. Zie ik mezelf hier over vijf jaar nog werken?
Niet vanuit angst of gemak, maar vanuit oprechte wens. Wil je hier groeien, ontwikkelen, blijven? Welke mogelijkheden zie je?
4. Krijg ik hier de ruimte om mezelf te zijn?
Kun je authentiek zijn in deze omgeving? Of moet je jezelf constant aanpassen?
Als je op deze vragen vooral negatieve antwoorden geeft, is de kans groot dat een interne stap niet genoeg is. Dan is het tijd om verder te kijken.
En dat is niet erg. Dat is niet falen. Dat is groeien.
Het kan alleen een grotere verandering zijn, waardoor je meer lef nodig hebt. De 3 pijlers zijn een hulpmiddel om te zien waarop je kunt veranderen in je loopbaan. Lees er hier meer over.
Hoe weet je of een nieuwe baan echt bij je past?
Stel, je hebt besloten om te veranderen. Je gaat op zoek naar iets nieuws. Hoe weet je dan of een baan echt bij je past?
Hier is een checklist die je kunt gebruiken:
1. Sluit het aan bij je talenten en interesses?
Kun je in deze functie doen waar je goed in bent? Wat je leuk vindt om te doen? Waar je energie van krijgt? Of vraagt het vooral dingen die je energie kosten?
2. Past het bij je waarden?
Wat vind jij belangrijk in werk? Autonomie? Zingeving? Creativiteit? Zekerheid? Check of deze baan dat biedt.
3. Geeft het je energie of kost het energie?
Als je je voorstelt dat je dit werk doet, voel je dan energie? Nieuwsgierigheid? Of vooral vermoeidheid?
4. Past het bij je als introvert?
Hoeveel sociale interactie vraagt het? Hoeveel prikkels? Hoeveel rust krijg je? Past dat bij wat jij nodig hebt?
5. Klopt de cultuur?
Hoe is de sfeer? Hoe gaan mensen met elkaar om? Voel je je daar thuis?
6. Kun je jezelf zijn?
Voel je vertrouwen en waardering vanuit wie je bent? Of voel je dat je je weer moet aanpassen, anders moet voordoen dan je bent?
Let op: geen enkele baan is 100% perfect. Het gaat erom dat de belangrijkste dingen kloppen. Dat je voelt: hier kan ik groeien. Hier kan ik mezelf zijn.
Vertrouw op je onderbuikgevoel. Als het niet goed voelt, is het waarschijnlijk niet goed. Ook al ziet het er op papier fantastisch uit.
Stappenplan: van twijfel naar helderheid
Goed, je wilt helderheid. Je wilt weten wat je wilt. Hoe begin je?
Hier is een stappenplan dat werkt:
Stap 1: Accepteer waar je nu bent
Stop met jezelf veroordelen omdat je twijfelt. Twijfel is niet zwak, het is menselijk. Je mag ‘niet weten wat je wilt’. Dat is oké.
Stap 2: Maak een inventarisatie van wat je niet wilt
Schrijf op: wat wil ik niet meer? Welke taken, welke situaties, welke gevoelens? Wees eerlijk. Dit is alleen voor jou.
Stap 3: Ontdek wat je energie geeft
Kijk terug op momenten in je werk waarin je energie kreeg. Wat deed je toen? Met wie? Waarom voelde dat goed? Zoek de patronen.
Stap 4: Leer jezelf kennen
Doe tests, volg een traject, praat met een coach. Ontdek wie je bent, wat je drijft, waar je talenten liggen. Inzicht in jezelf is de basis voor goede keuzes.
Stap 5: Verken mogelijkheden
Nu je weet wat je niet wilt en wat je wel energie geeft, kun je gaan verkennen. Welke functies sluiten daarop aan? Welke sectoren? Welke werkgevers? Misschien heb je al een soort van idee in je hoofd. Verken dat.
Stap 6: Neem kleine stappen
Je hoeft niet meteen ontslag te nemen. Begin klein. Praat met mensen in functies of in je netwerk die je interessant vindt. Volg een cursus. Doe vrijwilligerswerk. Proef of het klopt.
Stap 7: Maak een keuze
Op een gegeven moment moet je kiezen. Niet omdat je 100% zeker bent (dat zal je nooit zijn), maar omdat je genoeg weet. Omdat blijven twijfelen geen optie meer is en je door moet of wilt.
Stap 8: Evalueer en stuur bij
Na je keuze kijk je: klopt het? Zo ja, mooi. Je kunt dankbaar en trots zijn. Zo nee, wat kun je aanpassen? Keuzes zijn niet definitief. Je mag bijsturen. Het leven is geen rechte lijn.
Kleine keuzes, hebben grote impact
Er is iets wat veel mensen vergeten: niet elke keuze hoeft groot te zijn. Je kunt namelijk niet gelijk op het eindpunt zijn.
Soms verandert een kleine keuze al heel veel.
Misschien kies je ervoor om één dag per week thuis te werken. Om meer rust te hebben.
Misschien kies je ervoor om een gesprek aan te gaan met je leidinggevende over je taken. Om meer te doen wat bij je past. Als dat veilig en vertrouwd voelt natuurlijk.
Misschien kies je ervoor om ‘nee’ te zeggen tegen dat extra project. Of ‘nee’ tegen die taak die niet bij je past. Om ruimte te houden voor wat echt belangrijk is.
Misschien kies je ervoor om een cursus te volgen in iets dat je interesseert. Om te ontdekken of het echt iets voor je is. Wie weet wil je werkgever je daarin wel faciliteren.
Kleine keuzes, kleine stappen. Maar samen maken ze een groot verschil.
Want elke keuze die je maakt vanuit jezelf, vanuit wat jij wilt, brengt je dichter bij werk dat bij je past.
Welke eerste gemakkelijke stap zou jij kunnen zetten?
Wanneer is het tijd om professionele hulp te zoeken?
Soms kun je het alleen. Soms heb je hulp nodig. En dat is niet zwak, dat is slim.
Wanneer is het tijd om hulp te zoeken?
– Als je al maanden of jaren twijfelt zonder vooruitgang
– Als je merkt dat je in cirkels denkt en er zelf niet uitkomt
– Als je niet weet waar je moet beginnen
– Als angst je verlamt
– Als je merkt dat het je gezondheid begint te raken
– Als je iemand nodig hebt die je helpt jezelf te zien
Een goede coach of loopbaanbegeleider helpt je om helderheid te krijgen. Om jezelf te leren kennen. Om keuzes te maken die bij je passen.
Het is geen teken van zwakte om hulp te vragen. Het is een teken van kracht. Want je erkent dat je vastloopt. En je doet er iets aan.
Over wanneer je de hulp van een loopbaancoach inschakelt heb ik een video opgenomen. Kijk deze hier.
Ik heb zelf ook een coach gehad toen ik vastzat. Zij stelde de vragen die ik mezelf niet stelde. Zij hielp me om te zien wat ik niet zag. Zij gaf me de moed om te geloven in mezelf en de stap uiteindelijk te zetten. Lees meer. Veranderen lukt jou ook: met Loopbaancoaching.
En dat gun ik iedereen die vastloopt.
Jouw volgende stap
Misschien denk je nu: dit klinkt allemaal goed, maar waar begin ik nu?
Begin met één ding. Niet met alles tegelijk. Eén ding.
Misschien is dat een gesprek met iemand die je vertrouwt over je twijfels.
Misschien is dat het maken van die lijst: wat wil ik niet meer?
Misschien is dat het inplannen van een klikgesprek met een loopbaancoach.
Misschien is dat het doen van een test om jezelf beter te leren kennen.
Kies één ding. En doe het deze week nog.
Want elke stap, hoe klein ook, brengt je verder. Elke keuze die je maakt vanuit jezelf, geeft je meer vertrouwen.
Je hoeft niet meteen te weten waar je naartoe gaat. Je hoeft alleen maar te beginnen met bewegen. Elke stap zorgt voor meer zelfwaardering en zelfvertrouwen en dus voor groei!
De rest komt vanzelf. Écht!
Met andere woorden: jij bent aan zet! 💪
Tot snel! 😊
Lisa